ຄວາມປອດໄພທາງຊີວະພາບສຳລັບຟາມລ້ຽງສັດຂະໜາດນ້ອຍ: ກັນເຊື້ອພະຍາດຕາມແຕ່ລະທາງເຂົ້າ

ຄວາມປອດໄພທາງຊີວະພາບໃນການລ້ຽງສັດ ຟັງແລ້ວຄືເລື່ອງຂອງຟາມໃຫຍ່ທີ່ມີຮົ້ວໄຟຟ້າ ແລະ ຫ້ອງປ່ຽນເຄື່ອງ ແທ້ຈິງແລ້ວມັນເປັນພຽງຊື່ເອີ້ນລວມຂອງນິໄສທີ່ກັນເຊື້ອພະຍາດຈາກຂ້າງນອກບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າຟາມ ແລະ ກັນບໍ່ໃຫ້ມັນແຜ່ລາມພາຍໃນຟາມ ສຳລັບຄອບຄົວລ້ຽງສັດຂະໜາດນ້ອຍ ນິໄສເຫຼົ່ານີ້ແທບບໍ່ເສຍເງິນ ແຕ່ເມື່ອພະຍາດລະບາດມາຮອດ ມັນອາດເປັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງເສຍສອງສາມໂຕ ກັບ ເສຍໝົດຝູງ

ເນື້ອໃນສ່ວນໃຫຍ່ຂ້າງລຸ່ມນີ້ ອີງໃສ່ ຄູ່ມືປ້ອງກັນ ແລະ ຄວບຄຸມໄຂ້ຫວັດສັດປີກສຳລັບການລ້ຽງຂະໜາດນ້ອຍ ຂອງ FAO (FAO) ເອກະສານຂຽນສຳລັບສັດປີກ ແຕ່ຫຼັກການສ່ວນໃຫຍ່ນຳໃຊ້ໄດ້ກັບໝູ, ແບ້ ແລະ ງົວ ການຈັດລຳດັບທີ່ສົມເຫດສົມຜົນທີ່ສຸດ ແມ່ນໄປຕາມແຕ່ລະທາງທີ່ເຊື້ອພະຍາດອາດເຂົ້າຟາມ

ເຊື້ອພະຍາດເຂົ້າຟາມທາງໃດ?

FAO ລະບຸທາງຕິດຕໍ່ທີ່ພົບເລື້ອຍໃນການລ້ຽງຂະໜາດນ້ອຍ ທາງທຳອິດແມ່ນສັດໃໝ່ ທີ່ຊື້ມາ ຫຼື ມີຄົນໃຫ້ ເຖິງວ່າຈະເບິ່ງແຂງແຮງກໍຕາມ ທາງທີສອງແມ່ນຄົນ: ຄົນທີ່ມາຈາກຟາມອື່ນ, ຕະຫຼາດສັດປີກມີຊີວິດ ຫຼື ໂຮງຂ້າສັດ ນຳເຊື້ອພະຍາດຕິດມາກັບເສື້ອຜ້າ, ເກີບ, ລໍ້ລົດຈັກ, ແຜງໄຂ່ ທາງທີສາມແມ່ນສັດອື່ນ: ໝາຄາບຊາກສັດປີກຈາກຟາມທີ່ເປັນພະຍາດມາ, ນົກປ່າສຳຜັດໂດຍກົງ ຫຼື ຖ່າຍຂີ້ລົງດິນ, ລົງໜອງ ທາງສຸດທ້າຍແມ່ນສັດລ້ຽງຂອງເຮົາເອງທີ່ອອກໄປຂ້າງນອກ: ເປັດທີ່ປ່ອຍຫາກິນຕາມທົ່ງນາ ຫຼື ສັດປີກທີ່ປ່ອຍຊະຊາຍຫາກິນນອກເຂດລ້ຽງ ແລ້ວກັບມາ

ແຕ່ລະທາງມີວິທີກັນຂອງມັນ ແລະ ເກືອບທັງໝົດເລີ່ມຈາກປະຕູຟາມ

ກັນຢູ່ປະຕູ: ຄົນ, ລົດ ແລະ ເກີບແຕະ

ນິໄສທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດທີ່ FAO ເນັ້ນ ແມ່ນລ້າງມືດ້ວຍສະບູກ່ອນ ແລະ ຫຼັງເບິ່ງແຍງສັດ ການວາງຄຸນ້ຳ ແລະ ສະບູໄວ້ປະຕູຟາມ ເພື່ອລ້າງມື, ລ້າງເກີບ ແລະ ລໍ້ລົດກ່ອນເຂົ້າ ກໍຈະບໍ່ມີເຫດຜົນທີ່ຈະຂ້າມໄປ ໂຕທ່ານເອງຄວນມີເກີບແຕະ ຫຼື ເກີບບູດຄູ່ໜຶ່ງ ທີ່ໃຊ້ສະເພາະໃນເຂດຄອກ ແລະ ກຽມເກີບແຕະແຍກໄວ້ໃຫ້ແຂກປ່ຽນຢູ່ປະຕູ ເວລາອະນາໄມຄອກທີ່ປຽກ ອຸປະກອນປ້ອງກັນທີ່ຊັກງ່າຍ ເຊັ່ນ ຖົງຕີນ ລົງນາ ທີ່ໜ້າສິນຄ້າແນະນຳໃຫ້ໃຊ້ທັງເວລາອະນາໄມຄອກ ຊ່ວຍປ້ອງກັນຕີນ ແລະ ບໍ່ພາຂີ້ຕົມຈາກຄອກເຂົ້າເຮືອນ ອຸປະກອນປ້ອງກັນອື່ນສຳລັບວຽກໃນທົ່ງ ແລະ ໃນຄອກ ມີຢູ່ໃນບົດ ອຸປະກອນປ້ອງກັນເວລາເຮັດສວນ, ເຮັດນາ

ອີງຕາມ FAO ແຂກ ແລະ ໂດຍສະເພາະພໍ່ຄ້າສັດປີກມີຊີວິດ ຄວນຈອດລົດໄວ້ນອກປະຕູ ແລະ ບໍ່ເຂົ້າເຂດລ້ຽງ ຖ້າເຂົາຢາກຊື້ ໃຫ້ທ່ານເອົາສັດອອກໄປເອງ ຄົນໃນເຮືອນທີ່ກັບມາຈາກຟາມອື່ນ ຫຼື ຈາກຕະຫຼາດ ກໍຄວນປ່ຽນເສື້ອຜ້າກ່ອນເຂົ້າຄອກ

ກັນຈາກສັດໃໝ່

ສັດທີ່ເບິ່ງແຂງແຮງ ກໍຍັງອາດມີເຊື້ອພະຍາດ FAO ແນະນຳໃຫ້ແຍກຂັງສັດປີກທີ່ຫາກໍຊື້ມາໄວ້ບ່ອນມິດຊິດ ບໍ່ໃຫ້ສຳຜັດກັບຝູງເກົ່າ ຢ່າງໜ້ອຍສອງອາທິດ; ຮູບປະກອບໃນເອກະສານລະບຸສາມອາທິດ ພ້ອມການຕິດຕາມທຸກມື້ ໃຫ້ລວມຝູງສະເພາະເມື່ອສັດຍັງແຂງແຮງຫຼັງໄລຍະນັ້ນ ສັດທີ່ເອົາໄປຂາຍໃນຕະຫຼາດ ແຕ່ຂາຍບໍ່ໝົດ ແລ້ວເອົາກັບມາ ກໍຕ້ອງແຍກຂັງຄືສັດທີ່ຫາກໍຊື້ມາ ເພາະຕະຫຼາດເປັນບ່ອນທີ່ເຊື້ອພະຍາດຈາກຫຼາຍຟາມມາພົບກັນ

ກັນຈາກນົກປ່າ, ໝາ ແມວ ແລະ ໜູ

ນົກປ່າເປັນທາງຕິດຕໍ່ທີ່ຄວບຄຸມຍາກທີ່ສຸດ ເພາະມັນບິນເຂົ້າເດີ່ນ ແລະ ດື່ມນ້ຳແຫຼ່ງດຽວກັນ FAO ໝາຍເຫດວ່ານົກປ່າອາດປ່ອຍເຊື້ອພະຍາດຜ່ານຂີ້ລົງດິນ ແລະ ລົງໜອງ ສະນັ້ນຢ່າໃຫ້ສັດປີກດື່ມນ້ຳໜອງທີ່ເປີດໂລ່ງ ໃຫ້ໃຊ້ຖັງມີຝາປິດ ແລະ ວາງບ່ອນດື່ມນ້ຳໄວ້ໃນເຂດທີ່ມີຫຼັງຄາ ວິທີຮັກສານ້ຳດື່ມໃຫ້ສະອາດ ມີຢູ່ໃນບົດ ນ້ຳດື່ມສຳລັບໄກ່ ແລະ ເປັດ

ເປັດຕ້ອງໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈເປັນພິເສດ ປຶ້ມຄູ່ມືການລ້ຽງສັດປີກຂະໜາດນ້ອຍຂອງ FAO ບັນທຶກວ່າ ເປັດທົນພະຍາດນິວຄາສເຊິນໄດ້ດີກວ່າໄກ່ຫຼາຍ ຈຶ່ງມັກມີເຊື້ອໄວຣັສໃນໂຕໂດຍບໍ່ສະແດງອາການ (FAO, ບົດທີ 4) ເປັດທີ່ປ່ອຍຫາກິນຕາມທົ່ງນາ ແລ້ວກັບມານອນຮ່ວມກັບໄກ່ ແມ່ນທາງຕິດຕໍ່ໂດຍກົງ ໃຫ້ເປັດມີຄອກແຍກ ຄືທີ່ບົດ ຄອກເປັດແຫ້ງ ແລະ ສະອາດ ອະທິບາຍ

ໜູ ແລະ ໝາ ແມວ ອາດຄາບຊາກສັດ ຫຼື ນຳເຊື້ອພະຍາດມາຈາກບ່ອນອື່ນ ຢ່າໃຫ້ໝາ ແມວເຂົ້າຄອກ ແລະ ວາງກັບດັກໜູອ້ອມຄອກ ແລະ ສາງອາຫານ ວິທີວາງກັບດັກມີຢູ່ໃນບົດ ກັບດັກໜູສຳລັບຄອກສັດ ແລະ ສາງເຂົ້າ

ພາຍໃນຟາມ: ນ້ຳ, ຂີ້ ແລະ ຊາກສັດ

FAO ຖືວ່າການທີ່ສັດມີນ້ຳສະອາດພໍ ແລະ ອາຫານທີ່ເໝາະສົມ ແມ່ນຫຼັກການທຳອິດ ເພາະສັດທີ່ແຂງແຮງຕ້ານທານພະຍາດໄດ້ດີກວ່າ ຂີ້ເປັນບ່ອນທີ່ເຊື້ອພະຍາດຢູ່ລອດໄດ້ດົນ ຈຶ່ງຕ້ອງເອົາຂີ້ອອກຈາກຄອກທຸກມື້ ແລະ ໝັກໄວ້ໄກຈາກໜອງ, ນ້ຳສ້າງ ຂີ້ສັດທີ່ຊື້ຈາກຟາມອື່ນ ຕ້ອງແຍກໄວ້ບ່ອນມິດຊິດຢ່າງໜ້ອຍສາມອາທິດ ກ່ອນນຳໃຊ້ ວິທີໝັກ ແລະ ກຳນົດການອະນາໄມຄອກ ມີຢູ່ໃນບົດ ການອະນາໄມຄອກສັດ ແລະ ຟາມ ຢູ່ບ່ອນທີ່ພື້ນມັກຊຸ່ມ ຜະລິດຕະພັນດູດຄວາມຊຸ່ມ ເຊັ່ນ ຜົງຂ້າເຊື້ອ ທີ່ເປັນຜົງຈຸລິນຊີໂຮຍຄອກ ຊ່ວຍຮັກສາຄອກໃຫ້ແຫ້ງ ແຕ່ແທນການເກັບຂີ້ບໍ່ໄດ້

ສັດປີກທີ່ຕາຍຕ້ອງຝັງ ຫຼື ທຳລາຍໃຫ້ຖືກວິທີ (FAO, ບົດທີ 6) ບໍ່ຖິ້ມລົງນາ, ລົງແມ່ນ້ຳ ຫຼື ເອົາໃຫ້ໝາກິນ ເມື່ອສັດຕາຍຫຼາຍ ຫຼື ຕາຍກະທັນຫັນ ຢ່າຮີບຂາຍ ໃຫ້ແຈ້ງເຈົ້າໜ້າທີ່ສັດຕະວະແພດທ້ອງຖິ່ນ ເພື່ອຮັບຄຳແນະນຳ ການຮີບຂາຍສັດປີກທີ່ເປັນພະຍາດ ແມ່ນວິທີທີ່ໄວທີ່ສຸດທີ່ເຮັດໃຫ້ພະຍາດແຜ່ໄປທັງບ້ານ

ເມື່ອມີພະຍາດລະບາດໃນເຂດ

ເມື່ອມີຂ່າວພະຍາດລະບາດໃນແຂວງ FAO ແນະນຳບໍ່ໃຫ້ສັດປີກຍ່າງໄປມາຢ່າງເສລີ ວິທີທີ່ເປັນຈິງແມ່ນ ຂັງໄວ້ໃນເລົ້າທີ່ມິດຊິດໃນຕອນກາງຄືນ, ປ່ອຍໃນເດີ່ນທີ່ມີຮົ້ວໃນຕອນກາງເວັນ ແລະ ໃຫ້ອາຫານເອງ ແທນການປ່ອຍໃຫ້ຫາກິນເອງນອກສວນ ຮົ້ວທີ່ດີຈຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ກັນໄກ່ ແຕ່ຍັງເປັນເຄື່ອງມືປ້ອງກັນພະຍາດ ວິທີຕັ້ງຮົ້ວມີຢູ່ໃນບົດ ເຮັດຮົ້ວລ້ອມໄກ່ ແລະ ເປັດ ໃນຊ່ວງນີ້ ບໍ່ໃຫ້ປ່ອຍເປັດຫາກິນຕາມທົ່ງນາ

ລູກໄກ່ແມ່ນກຸ່ມທີ່ໄວຕໍ່ພະຍາດທີ່ສຸດ ໃນບ່ອນກົກ ຄວນມີພຽງຄົນດຽວເປັນຜູ້ເບິ່ງແຍງຫຼັກ ແລະ ລ້າງມືທຸກເທື່ອກ່ອນເຂົ້າ ວິທີກຽມຄອກກົກມີຢູ່ໃນບົດ ກົກລູກໄກ່ໃນອາທິດທຳອິດ

ຕາຕະລາງກວດເອງປະຈຳວັນ

ການຕິດຕາຕະລາງນີ້ໄວ້ປະຕູຄອກ ເປັນວິທີງ່າຍໆໃຫ້ທັງຄອບຄົວເຮັດນຳກັນ ບົດຄວາມນີ້ໃຫ້ຄວາມຮູ້ທົ່ວໄປ ບໍ່ແທນຄຳແນະນຳຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ສັດຕະວະແພດ ເມື່ອມີພະຍາດລະບາດ ຫຼື ສັດສະແດງອາການເຈັບປ່ວຍ ອຸປະກອນ ແລະ ຜະລິດຕະພັນຊ່ວຍອະນາໄມ ມີຢູ່ໃນ ໝວດຊີວະພາບ ແລະ ໝວດອຸປະກອນລ້ຽງສັດ

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ

• FAO (2006). Guide for the prevention and control of avian flu in small scale poultry.
• FAO (2004). Small-scale poultry production, ບົດທີ 4 (ເປັດມີເຊື້ອນິວຄາສເຊິນ) ແລະ ບົດທີ 6 (ການຈັດການໄກ່ຕາຍ).
• ຂໍ້ມູນສິນຄ້າ: ໜ້າສິນຄ້າຂອງ MAD AGRI ທີ່ລິ້ງໄວ້ໃນບົດ, ເຂົ້າເບິ່ງວັນທີ 06/11/2026.