ກັບດັກໜູສຳລັບຄອກສັດ ແລະ ສາງເຂົ້າ: ວາງແນວໃດຈຶ່ງຈັບໄດ້ຫຼາຍ

ໜູແມ່ນສັດທີ່ທຳລາຍແບບງຽບໆທີ່ສຸດໃນຄອບຄົວກະສິກອນ ກາງຄືນມັນກິນເຂົ້າເປືອກໃນສາງ, ກິນອາຫານໃນຮາງໄກ່, ກັດກະສອບ ແລະ ສາຍໄຟຈົນຂາດ, ກັດລູກໄກ່ ແລະ ນຳເຊື້ອພະຍາດຈາກບ່ອນໜຶ່ງໄປອີກບ່ອນໜຶ່ງ ອີງຕາມວາລະສານ Rice Today ຂອງສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າເຂົ້າສາກົນ (IRRI) ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ ໜູເຮັດໃຫ້ຜົນຜະລິດເຂົ້າເສຍໄປສະເລ່ຍ 5–10% ກ່ອນການເກັບກ່ຽວ ຍັງບໍ່ນັບເຂົ້າເປືອກທີ່ເສຍຫາຍໃນສາງ (IRRI Rice Today)

ຢາຂ້າໜູໄດ້ຜົນໄວ ແຕ່ອັນຕະລາຍຕໍ່ເດັກນ້ອຍ, ໝາ, ແມວ ແລະ ສັດປີກ ຖ້າພວກມັນກິນຢາເບື່ອຜິດ ຫຼື ກິນຊາກໜູທີ່ຖືກພິດ ສຳລັບຄອກສັດ ແລະ ສາງເຂົ້າທີ່ຢູ່ໃກ້ເຮືອນ ກັບດັກໜູປອດໄພກວ່າ ຄຳຖາມແມ່ນ ວາງກັບດັກແນວໃດຈຶ່ງຈັບໄດ້ຫຼາຍ ແທນທີ່ຈະໝົດອາທິດຈຶ່ງຕິດໂຕໜຶ່ງ

ອ່ານຮ່ອງຮອຍເພື່ອຊອກທາງໜູ

ໜູຈື່ທາງເກັ່ງຫຼາຍ ມັນຍ່າງທາງເດີມ, ຕິດຕີນຝາ, ລຽບຕາມຝາ ແລະ ສິ່ງຂອງ ບໍ່ຄ່ອຍແລ່ນຂວາງກາງຫ້ອງ ທາງນັ້ນຈະມີຮ່ອງຮອຍ ຂີ້ໜູນ້ອຍ, ສີເຂັ້ມ ມັກຢູ່ລວມກັນຕາມແຈສາງ ແລະ ຕາມຕີນຝາ ກະສອບເຂົ້າທີ່ເປັນຮູ, ໄມ້ທີ່ຖືກແທະ ແລະ ສາຍໄຟທີ່ຖືກກັດ ບອກບ່ອນທີ່ໜູກິນ ຕາມຕີນຝາ ຫຼື ຂອບປະຕູ ຍັງມີຮອຍສີດຳເຫຼື້ອມ ທີ່ເກີດຈາກຂົນໜູຖູໄປມາ ຮູ ແລະ ຂຸມມັກຢູ່ຕີນຝາ, ກ້ອງພື້ນສາງ, ອ້ອມກອງຟືນ ແລະ ກອງເຟືອງ ບ່ອນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນບ່ອນວາງກັບດັກທີ່ໄດ້ຜົນທີ່ສຸດ

ຢູ່ຄອກໄກ່ ປຶ້ມຄູ່ມືການລ້ຽງໄກ່ຂະໜາດນ້ອຍຂອງ FAO ອະທິບາຍສັນຍານທຳອິດຂອງໜູໂຈມຕີບ່ອນກົກ: ລູກໄກ່ງຽບຜິດປົກກະຕິ, ມຸງກັນຢູ່ກ້ອງດອກໄຟກົກ ຫຼື ຢູ່ແຈໜຶ່ງ, ຫຼື ລູກໄກ່ຕາຍທີ່ມີຮອຍຂູດນ້ອຍໆມີເລືອດຊຶມຢູ່ຄໍ (FAO, ບົດທີ 4) ເມື່ອເຫັນສັນຍານເຫຼົ່ານີ້ ຕ້ອງວາງກັບດັກທັນທີໃນຄືນນັ້ນ

ກັບດັກ ແລະ ເຫຍື່ອ

ກັບດັກໜູ ທີ່ເຮັດຈາກເຫຼັກຂອງ MAD AGRI ໃຊ້ສະປິງ ບໍ່ຕ້ອງໃຊ້ຢາ ຕາມຄຳອະທິບາຍສິນຄ້າ ກັບດັກເຮັດຈາກເຫຼັກແໜ້ນ, ວາງງ່າຍ, ໃຊ້ຊ້ຳໄດ້ຫຼາຍເທື່ອໃນໄລຍະປະມານ 2 ປີ ເໝາະກັບເຮືອນຄົວ, ເຮືອນຢູ່, ສາງເຂົ້າ, ສາງຜົນຜະລິດກະສິກຳ, ຄອກສັດ ແລະ ສວນ

ໃຫ້ກຽມກັບດັກຫຼາຍອັນພ້ອມກັນ ແທນທີ່ຈະມີພຽງໜຶ່ງສອງອັນ ການວາງພ້ອມກັນຊ່ວຍໃຫ້ຈັບໄດ້ຫຼາຍໂຕໃນສອງສາມຄືນທຳອິດ ກ່ອນທີ່ຝູງໜູຈະລະວັງໂຕ ເຫຍື່ອທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນສິ່ງທີ່ໜູກຳລັງກິນຢູ່ບ່ອນນັ້ນ: ເຂົ້າເປືອກ, ເຂົ້າຂົ້ວ ຫຼື ສາລີ ຢູ່ສາງເຂົ້າ; ອາຫານໄກ່ປະສົມນ້ຳມັນພືດໜ້ອຍໜຶ່ງ ຫຼື ປາແຫ້ງ ຢູ່ຄອກໄກ່ ເຫຍື່ອທີ່ມີກິ່ນແຮງ ເຊັ່ນ ໝາກພ້າວຈີ່, ມັນຈີ່ ກໍມັກໃຊ້ ເຫຍື່ອຕ້ອງສົດ ຖ້າໜຶ່ງສອງມື້ຍັງບໍ່ມີໜູຕິດ ຄວນປ່ຽນໃໝ່

ວາງກັບດັກ ແລະ ກວດ

ໜ້າສິນຄ້າແນະນຳໃຫ້ວາງກັບດັກຕາມທາງທີ່ໜູມັກຍ່າງ ແລະ ຕິດຝາ ລະອຽດດັ່ງນີ້:

1. ວາງກັບດັກຕິດຕີນຝາ ເທິງທາງທີ່ໜູແລ່ນ, ໃກ້ຮູ, ຫຼັງກອງກະສອບ, ກ້ອງຊັ້ນວາງ
2. ໃສ່ຖົງມືເວລາວາງ ແລະ ເວລາເອົາໜູອອກ ເພື່ອຫຼຸດກິ່ນຄົນຢູ່ກັບດັກ
3. ໃສ່ເຫຍື່ອ ແລ້ວຂັດສະປິງ
4. ຢູ່ຄອກໄກ່ ໃຫ້ວາງກັບດັກບ່ອນທີ່ໄກ່ເອື້ອມບໍ່ເຖິງ ເຊັ່ນ ເຂດສາງອາຫານ, ຫຼັງຝາ ຫຼື ໃນກ່ອງກັນທີ່ມີຮູພໍໃຫ້ໜູລອດເທົ່ານັ້ນ

ກວດກັບດັກທຸກເຊົ້າ ເພາະໜູທີ່ຕິດກັບດັກປະໄວ້ດົນ ຈະເຮັດໃຫ້ໜູໂຕອື່ນຫຼີກໜີບ່ອນນັ້ນ ຈັດການຊາກໜູດ້ວຍຖົງມື ຝັງ ຫຼື ເຜົາໃຫ້ໄກຈາກແຫຼ່ງນ້ຳ ລ້າງກັບດັກໃຫ້ສະອາດກ່ອນວາງຄືນ ຕາມຄຳແນະນຳໃນໜ້າສິນຄ້າ ບ່ອນທີ່ວາງຫຼາຍຄືນຕິດກັນແລ້ວບໍ່ໄດ້ ໃຫ້ຍ້າຍກັບດັກໄປບ່ອນທີ່ມີຮ່ອງຮອຍໃໝ່

ວາງກັບດັກແຕ່ຫົວທີ ແລະ ວາງພ້ອມເພື່ອນບ້ານ

ບົດຄວາມຂອງ IRRI ກ່ຽວກັບໂຄງການຄຸ້ມຄອງໜູໃນແຂວງ Takeo ປະເທດກຳປູເຈຍ ສະຫຼຸບສອງບົດຮຽນທີ່ຄອບຄົວກະສິກອນນຳໃຊ້ໄດ້ ທຳອິດແມ່ນເວລາ: ອີງຕາມ IRRI ການຈັບໜູແມ່ໄດ້ໜຶ່ງໂຕກ່ອນມັນອອກລູກ ເທົ່າກັບຈັບໄດ້ 30 ໂຕໃນຕອນເຂົ້າສຸກ ສະນັ້ນໃຫ້ວາງກັບດັກແຕ່ຕົ້ນລະດູ ຫຼື ທັນທີທີ່ເຫັນຮ່ອງຮອຍ ຢ່າລໍຖ້າໃຫ້ໜູຫຼາຍແລ້ວຈຶ່ງເຮັດ ທີສອງແມ່ນເຮັດຮ່ວມກັນ: ໂຄງການໄດ້ປະສົມການຮັກສາຄັນນາໃຫ້ສະອາດ, ການຫວ່ານປັກດຳພ້ອມກັນ ແລະ ການຈັດຈັບໜູເປັນໝູ່ຄະນະໃນຕົ້ນລະດູ ແລະ ຢູ່ຈຸດທີ່ນຳໃຊ້ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກໜູຫຼຸດລົງຈາກ 20–35% ເຫຼືອຕ່ຳກວ່າ 6%

ໃນລະດັບເຮືອນດຽວ ນັ້ນໝາຍຄວາມວ່າ ຖ້າມີແຕ່ເຮືອນທ່ານວາງກັບດັກ ແຕ່ທັງບ້ານປ່ອຍປະລະເລີຍ ໜູຈາກເຮືອນຂ້າງໆຈະມາແທນບ່ອນທີ່ວ່າງ ການຊວນເພື່ອນບ້ານວາງກັບດັກພ້ອມກັນ ແມ່ນວິທີທີ່ຖືກທີ່ສຸດໃນການຫຼຸດໜູທັງເຂດ

ກັນບໍ່ໃຫ້ໜູກັບມາ

ກັບດັກແກ້ໄດ້ສະເພາະໂຕທີ່ມີຢູ່ ຖ້າບໍ່ຢາກໃຫ້ໜູກັບມາ ຕ້ອງຕັດແຫຼ່ງອາຫານ ແລະ ບ່ອນຢູ່ຂອງມັນ ເກັບອາຫານທີ່ຕົກອ້ອມຮາງຫຼັງທຸກຄາບ; ວິທີຫຼຸດອາຫານຕົກເຮ່ຍ ມີຢູ່ໃນບົດ ຫຼຸດອາຫານຕົກເຮ່ຍເວລາລ້ຽງໄກ່ ວາງກະສອບເຂົ້າ, ກະສອບອາຫານເທິງຊັ້ນ ໃຫ້ຫ່າງຈາກຝາ ແລະ ພື້ນ ອັດຮູຕີນຝາສາງດ້ວຍຊີມັງ ຫຼື ຕາໜ່າງ ເກັບກອງຟືນ, ກອງຂີ້ເຫຍື້ອ ແລະ ຫຍ້າຮົກທີ່ຢູ່ຕິດຄອກ ເພາະເປັນບ່ອນທີ່ໜູເຮັດຮັງ

ໜູ, ໝາ ແລະ ແມວ ຍັງອາດນຳເຊື້ອພະຍາດ ຫຼື ຊາກສັດມາຈາກຟາມອື່ນ ການຄວບຄຸມໜູຈຶ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການປ້ອງກັນພະຍາດ ເບິ່ງເພີ່ມ ຄວາມປອດໄພທາງຊີວະພາບສຳລັບຟາມລ້ຽງສັດຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກຳນົດການອະນາໄມຄອກໃນບົດ ການອະນາໄມຄອກສັດ ແລະ ຟາມ ກັບດັກ ແລະ ອຸປະກອນອື່ນໆມີຢູ່ໃນ ໝວດສິນຄ້າອື່ນ

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ

• IRRI Rice Today (2018). Working with Cambodian rice farmers to combat a plague of rodents.
• FAO (2004). Small-scale poultry production, ບົດທີ 4: General Management – ສັນຍານໜູໂຈມຕີລູກໄກ່.
• ຂໍ້ມູນສິນຄ້າ: ກັບດັກໜູເຫຼັກ, ເຂົ້າເບິ່ງວັນທີ 06/11/2026.