ວັດສະດຸຮອງພື້ນຄອກ: ເລືອກວັດສະດຸ ແລະ ຮັກສາໃຫ້ແຫ້ງສະເໝີ

ວັດສະດຸຮອງພື້ນຄອກ ແມ່ນຊັ້ນວັດສະດຸແຫ້ງທີ່ໂຮຍເທິງພື້ນ ເພື່ອດູດຍ່ຽວ ແລະ ຂີ້ທີ່ປຽກ ພ້ອມທັງເປັນບ່ອນນອນທີ່ນຸ່ມໃຫ້ສັດ ນີ້ແມ່ນວິທີເຮັດພື້ນທີ່ຖືກ ແລະ ນິຍົມທີ່ສຸດໃນຄອບຄົວກະສິກອນ ແຕ່ກໍເປັນດາບສອງຄົມ ວັດສະດຸແຫ້ງ ຄອກກໍສະອາດ, ກິ່ນໜ້ອຍ ວັດສະດຸປຽກ ກໍກາຍເປັນແຫຼ່ງພະຍາດຢູ່ກ້ອງຕີນໄກ່, ໝູ ແລະ ເປັນແຫຼ່ງຫຼັກຂອງກິ່ນແອມໂມເນຍ Penn State Extension ລະບຸວ່າ ຄວາມຊຸ່ມຂອງວັດສະດຸຮອງພື້ນທີ່ເພີ່ມພຽງແຕ່ຈາກ 20% ເປັນ 25% ກໍອາດເຮັດໃຫ້ແອມໂມເນຍທີ່ປ່ອຍອອກມາເພີ່ມຂຶ້ນປະມານ 140% (Penn State Extension) ດ້ວຍເຫດນີ້ ການຄຸ້ມຄອງວັດສະດຸຮອງພື້ນ ແທ້ຈິງແລ້ວກໍຄືການຄຸ້ມຄອງຄວາມຊຸ່ມ

ເລືອກວັດສະດຸຮອງພື້ນ

ວັດສະດຸຮອງພື້ນທີ່ດີ ຕ້ອງດູດຄວາມຊຸ່ມ, ແຫ້ງໄວ, ບໍ່ມີຂີ້ຝຸ່ນຫຼາຍ, ບໍ່ຂຶ້ນເຊື້ອລາ ແລະ ຫາງ່າຍໃນທ້ອງຖິ່ນ

ແກບ ຫຼື ຂີ້ເລື່ອຍ ໃຊ້ໄດ້ດີກັບຄອກໄກ່ທັງສອງຢ່າງ ເລືອກຊະນິດທີ່ຖືກ ແລະ ຫາງ່າຍທີ່ສຸດໃນທ້ອງຖິ່ນ ຂໍພຽງໃຫ້ແຫ້ງ ແລະ ບໍ່ຂຶ້ນເຊື້ອລາ ຫຼາຍຄົນປະສົມສອງຊະນິດ ເພື່ອໃຫ້ວັດສະດຸທັງຮ່ວນ ທັງດູດຄວາມຊຸ່ມ ຂຸຍໝາກພ້າວເກັບຄວາມຊຸ່ມໄດ້ດີຫຼາຍ: ນັ້ນເປັນຂໍ້ດີເມື່ອປູກຕົ້ນໄມ້ ແຕ່ເປັນຂໍ້ເສຍເມື່ອໃຊ້ຮອງພື້ນ ຂຸຍໝາກພ້າວຈຶ່ງບໍ່ແມ່ນທາງເລືອກທຳອິດສຳລັບຄອກ ບໍ່ວ່າຈະເລືອກຊະນິດໃດ ວັດສະດຸຕ້ອງແຫ້ງຕັ້ງແຕ່ຢູ່ໃນສາງ ເພາະວັດສະດຸທີ່ຂຶ້ນເຊື້ອລາຈາກສາງ ແມ່ນການເອົາເຊື້ອລາເຂົ້າຄອກ

ໂຮຍວັດສະດຸແນວໃດ

ວັດສະດຸຕ້ອງໂຮຍເທິງພື້ນທີ່ແຫ້ງສະນິດ ຖ້າພື້ນຍັງຊຸ່ມ ວັດສະດຸຈະປຽກຈາກລຸ່ມຂຶ້ນມາ ໂຮຍໃຫ້ເທົ່າກັນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີບ່ອນໜາບ່ອນບາງ ຄວາມໜາຂຶ້ນກັບຊະນິດສັດ ແລະ ວັດສະດຸ ແຕ່ມີວິທີກວດງ່າຍໆ: ຂຸດມືລົງໄປ ຊັ້ນລຸ່ມສຸດຍັງຕ້ອງແຫ້ງ ສຳລັບຄອກກົກ ໃຫ້ໂຮຍບາງກວ່າ ແລະ ສັງເກດບໍ່ໃຫ້ລູກໄກ່ກິນແກບຜິດ ຖ້າວັດສະດຸມີຂີ້ຝຸ່ນຫຼາຍ ມັກແມ່ນຍ້ອນວັດສະດຸລະອຽດເກີນ ຫຼື ແຫ້ງເກີນ ການປະສົມວັດສະດຸທີ່ຫຍາບກວ່າ ເຊັ່ນ ແກບ ແລະ ເປີດຄອກໃຫ້ໂປ່ງ ຈະຊ່ວຍໄດ້

ຮັກສາວັດສະດຸໃຫ້ແຫ້ງທຸກມື້

ວັດສະດຸເສຍໄວທີ່ສຸດຢູ່ສາມບ່ອນ: ກ້ອງຮາງນ້ຳ, ໃກ້ປະຕູທີ່ຮັບຝົນ ແລະ ແຈຄອກທີ່ລົມບໍ່ຄ່ອຍຜ່ານ ທຸກມື້ຄວນຕັກວັດສະດຸທີ່ຈັບເປັນກ້ອນ, ຕິດກັນເປັນແຜ່ນອ້ອມຮາງນ້ຳອອກ ແລະ ປ່ຽນເປັນວັດສະດຸແຫ້ງ ປຶ້ມຄູ່ມືການລ້ຽງໄກ່ຂະໜາດນ້ອຍຂອງ FAO ກໍແນະນຳໃຫ້ພິກວັດສະດຸຮອງພື້ນເລື້ອຍໆ ແລະ ປ່ຽນເມື່ອປຽກ (FAO, ບົດທີ 6) ໃຊ້ຄາດ ຫຼື ສ້ອມພິກຊັ້ນເທິງ ເພື່ອໃຫ້ສ່ວນທີ່ຊຸ່ມຖືກອາກາດ ແລະ ແຫ້ງຄືນ ຄອກທີ່ໂປ່ງຊ່ວຍໃຫ້ອາຍຊຸ່ມອອກໄປ ຄອກທີ່ປິດມິດໃນຕອນກາງຄືນ ວັດສະດຸຈະແຫ້ງຊ້າກວ່າຫຼາຍ

ຊັ້ນວັດສະດຸທີ່ຍັງແຫ້ງ ແຕ່ປົນຂີ້ຫຼາຍ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງປ່ຽນທັງໝົດ ສາມາດຮ່ອນເອົາຂີ້ອອກ ແລະ ເກັບວັດສະດຸທີ່ຍັງໃຊ້ໄດ້ໄວ້ ຮອນຂີ້ສັດ ທີ່ເປັນຊວນໂຄງເຫຼັກ ໜ້າຕາໜ່າງຂອງ MAD AGRI ໃຊ້ໄດ້ກັບວຽກນີ້ ຮູບສິນຄ້າບອກວ່າໜ້າຕາໜ່າງປະມານ 19 × 27 cm ດ້າມປະມານ 22 cm ເໝາະສຳລັບຮ່ອນເທື່ອລະໜ້ອຍ

ຢູ່ບ່ອນທີ່ມັກຊຸ່ມ ສາມາດໂຮຍຜະລິດຕະພັນດູດຄວາມຊຸ່ມ ຫຼັງຈາກຕັກວັດສະດຸປຽກອອກແລ້ວ ເຊັ່ນ ຜົງຂ້າເຊື້ອ ທີ່ເປັນຜົງຈຸລິນຊີໂຮຍຄອກ ຜະລິດຕະພັນນີ້ພຽງແຕ່ຍືດອາຍຸຂອງວັດສະດຸ ແທນການຕັກວັດສະດຸປຽກອອກບໍ່ໄດ້ ເມື່ອໃດມັນມີປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມຜິດພາດທີ່ເຮັດໃຫ້ໝົດຜົນ ວິເຄາະໄວ້ໃນບົດ ດັບກິ່ນຄອກສັດ

ວັດສະດຸຮອງພື້ນແບບໝັກ (ຊີວະພາບ)

ບາງຟາມໃຊ້ວັດສະດຸຮອງພື້ນໜາທີ່ປະສົມຜະລິດຕະພັນຈຸລິນຊີ ເພື່ອໃຫ້ວັດສະດຸໝັກເອງ ແລະ ຍ່ອຍສະຫຼາຍຂີ້ຢູ່ບ່ອນນັ້ນ ຈຶ່ງໃຊ້ໄດ້ດົນກວ່າ ວິທີນີ້ຫຼຸດແຮງງານອະນາໄມ ແຕ່ຕ້ອງມີເຕັກນິກ: ຕ້ອງຮັກສາຄວາມຊຸ່ມໃຫ້ພໍດີ, ພິກໃຫ້ທົ່ວ ແລະ ຕິດຕາມອຸນຫະພູມຂອງຊັ້ນວັດສະດຸ ເຮັດຜິດ ວັດສະດຸຈະກາຍເປັນຂີ້ຕົມ ແລະ ກິ່ນຍິ່ງແຮງກວ່າວັດສະດຸທຳມະດາ ຖ້າຢາກນຳໃຊ້ ຄວນຮຽນຈາກເຈົ້າໜ້າທີ່ສົ່ງເສີມກະສິກຳ ຫຼື ຟາມທີ່ເຮັດສຳເລັດແລ້ວໃນເຂດ ແລະ ຖາມຜູ້ສະໜອງຜະລິດຕະພັນຈຸລິນຊີໃຫ້ລະອຽດກ່ຽວກັບວິທີໃຊ້

ເມື່ອໃດຕ້ອງປ່ຽນວັດສະດຸທັງໝົດ

ມີບາງເວລາທີ່ການຕັກບ່ອນປຽກບໍ່ພໍແລ້ວ ນັ້ນແມ່ນເມື່ອວັດສະດຸຕິດກັນເປັນແຜ່ນ, ປຽກຊຸ່ມເປັນບໍລິເວນກວ້າງ; ເມື່ອກິ່ນແອມໂມເນຍແຮງຢູ່ດົນ ທັງທີ່ພິກ ແລະ ຕັກແລ້ວ; ເມື່ອມີພະຍາດລະບາດໃນຝູງ; ແລະ ເມື່ອສິ້ນສຸດຮຸ່ນລ້ຽງ ເວລານັ້ນ ໃຫ້ເກັບວັດສະດຸເກົ່າອອກໃຫ້ໝົດ, ລ້າງ ແລະ ປະພື້ນໃຫ້ແຫ້ງ ແລ້ວຈຶ່ງໂຮຍວັດສະດຸໃໝ່ ການເທວັດສະດຸໃໝ່ທັບໃສ່ອັນເກົ່າທີ່ເປື່ອຍແລ້ວ ພຽງແຕ່ປິດກິ່ນໄດ້ສອງສາມມື້ ເພາະຄວາມຊຸ່ມຈາກລຸ່ມຍັງຊຶມຂຶ້ນມາ

ວັດສະດຸເກົ່າກາຍເປັນຝຸ່ນ

ວັດສະດຸເກົ່າທີ່ປົນຂີ້ ເປັນແຫຼ່ງຝຸ່ນທີ່ດີ ຖ້າໝັກຖືກວິທີ ຢ່າໃສ່ວັດສະດຸສົດໃຫ້ຜັກໂດຍກົງ ເພາະອາດນຳເຊື້ອພະຍາດ ລວມວັດສະດຸເກົ່າໃສ່ຂຸມໝັກ ຫຼື ກອງທີ່ຄຸມດ້ວຍຜ້າໃບ ຫ່າງຈາກໜອງ ແລະ ນ້ຳສ້າງ ວິທີໝັກແບບງ່າຍຕາມຄູ່ມືຂອງ FAO ອະທິບາຍໄວ້ໃນບົດ ການອະນາໄມຄອກສັດ ແລະ ຟາມ

ວັດສະດຸຮອງພື້ນ ຫຼື ພື້ນພລາສຕິກ?

ວັດສະດຸຮອງພື້ນຖືກ ແລະ ນຸ່ມ ແຕ່ເສຍແຮງງານ ພື້ນພລາສຕິກແພງກວ່າໃນເບື້ອງຕົ້ນ ແຕ່ປະຢັດແຮງອະນາໄມ ແລະ ແຫ້ງກວ່າໃນເຂດທີ່ມັກປຽກ ຫຼາຍຄອບຄົວໃຊ້ປະສົມກັນ: ພື້ນພລາສຕິກຢູ່ເຂດດື່ມນ້ຳ ແລະ ເຂດນອນຂອງໝູ, ວັດສະດຸຮອງພື້ນໃນສ່ວນທີ່ເຫຼືອ ການປຽບທຽບລະອຽດມີຢູ່ໃນບົດ ແຜ່ນປູພື້ນຄອກພລາສຕິກ ອຸປະກອນອະນາໄມຄອກມີຢູ່ໃນ ໝວດອຸປະກອນລ້ຽງສັດ ຜະລິດຕະພັນຈຸລິນຊີມີຢູ່ໃນ ໝວດຊີວະພາບ

ແຫຼ່ງອ້າງອີງ

• Martin, G.P. Detecting Ammonia in Poultry Housing Using Inexpensive Instruments. Penn State Extension, ປັບປຸງ 10/01/2026.
• FAO (2004). Small-scale poultry production, ບົດທີ 6: Health – ພິກ ແລະ ປ່ຽນວັດສະດຸຮອງພື້ນທີ່ປຽກ.
• ຂໍ້ມູນສິນຄ້າ: ໜ້າສິນຄ້າຂອງ MAD AGRI ທີ່ລິ້ງໄວ້ໃນບົດ, ເຂົ້າເບິ່ງວັນທີ 06/11/2026.